ΔΝΤ: Η Ελλάδα ως Πρότυπο Ψηφιακής Φορολογικής Διοίκησης στην Ευρώπη

Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πρωτοπόρο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την ψηφιακή μετάβαση των φορολογικών της διοικήσεων, όπως αναδεικνύεται σε πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Η χώρα, με σταδιακές μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν από το 2020 και επιταχύνθηκαν μετά το 2018, κατάφερε να μειώσει σημαντικά τη φοροδιαφυγή και να αυξήσει τα δημόσια έσοδα.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του φορολογικού συστήματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα, η οποία έλαβε ιδιαίτερη ώθηση μετά το 2019, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Ψηφιοποίηση Συναλλαγών και Καταλύτης Πανδημίας
Στις αρχές του 2020, σχεδόν όλες οι συναλλαγές με την εφορία και τα τελωνεία καθίσταντο δυνατές ηλεκτρονικά. Η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης, επιταχύνοντας περαιτέρω την ψηφιοποίηση του συστήματος. Το 2022, η ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων έφτασε στο 100% για τις δηλώσεις ΦΠΑ και στο 99,9% για τις δηλώσεις φορολογίας επιχειρήσεων από το 2021.

Κατά την περίοδο 2018-2023, τα ποσοστά ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων για τον φόρο εισοδήματος (επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων) και για τον ΦΠΑ ξεπέρασαν τον μέσο όρο τόσο της Ευρώπης όσο και των χωρών του ΟΟΣΑ. Ιδιαίτερα, τα ποσοστά για τις δηλώσεις φυσικών προσώπων ήταν σημαντικά υψηλότερα.

Ηλεκτρονικές Πληρωμές και Μείωση Φοροδιαφυγής
Η ηλεκτρονική πληρωμή των φόρων σημείωσε αξιοσημείωτη αύξηση, από 86,6% το 2018 σε 99,2% το 2023, με ιδιαίτερα μεγάλη άνοδο μεταξύ 2021 (90,4%) και 2022 (98,8%). Οι εφαρμοζόμενες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις οδήγησαν σε δραστική μείωση της φοροδιαφυγής. Ενδεικτικά, το κενό ΦΠΑ μειώθηκε στο 9% το 2024 από 30% το 2011, γεγονός που χαρακτηρίζεται ως «σημαντικό επίτευγμα» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Πλατφόρμα myAADE και η Προσυμπλήρωση Δηλώσεων
Η ενοποιημένη ψηφιακή πλατφόρμα myAADE, που τέθηκε σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2021, αντικατέστησε την προηγούμενη myTAXISnet, παρέχοντας στους φορολογούμενους ολοκληρωμένη πρόσβαση σε όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ (φορολογικές δηλώσεις, ρυθμίσεις πληρωμών, φορολογία ακινήτων και αυτοκινήτων, ηλεκτρονικά βιβλία myDATA).

Η προσυμπλήρωση δηλώσεων ΦΠΑ (από τον Δεκέμβριο 2022, βάσει στοιχείων myDATA) και φόρου επιχειρήσεων συμβάλλει στην ενίσχυση της συμμόρφωσης. Από τον Ιανουάριο 2025, δεν θα επιτρέπονται αποκλίσεις μεταξύ των δηλωθέντων εσόδων και δαπανών των επιχειρήσεων.

Υποχρεωτική Χρήση POS και η Σημασία της ΑΑΔΕ
Από τον Μάιο 2024, είναι υποχρεωτική η χρήση POS και η σύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία επιβολής συμμόρφωσης σε πραγματικό χρόνο.

Η δημιουργία της ΑΑΔΕ την περίοδο 2013-2017 θεωρείται η σημαντικότερη μεταρρύθμιση, καθώς έδωσε μεγαλύτερη αυτονομία στη φορολογική διοίκηση, θωρακίζοντάς την από πολιτικές παρεμβάσεις και ενισχύοντας τη διακυβέρνηση. Η μεταρρύθμιση αυτή επέφερε προόδους στο προσωπικό, τη διαχείριση κινδύνου και την ψηφιοποίηση.

Ένας Ενάρετος Κύκλος Βελτίωσης
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας δημιούργησαν έναν «ενάρετο κύκλο»: η καλύτερη φορολογική διακυβέρνηση επέτρεψε την ψηφιοποίηση, η οποία βελτίωσε τη συμμόρφωση. Τα υψηλότερα και πιο σταθερά δημόσια έσοδα ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη των πολιτών και την αξιοπιστία της χώρας δημοσιονομικά.

Ο λόγος των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ αυξήθηκε στο 28% το 2025, από 20,5% το 2009. «Οι βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση συνέβαλαν σημαντικά στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την αύξηση της εμπιστοσύνης στο σύστημα, παρόλο που η άνοδος των εσόδων αντανακλά ευρύτερες μεταβολές στην οικονομία και την πολιτική», καταλήγει το ΔΝΤ.