Πολιτικός Σεισμός στην Ευρώπη: Η Άνοδος της Ακροδεξιάς από τη Γερμανία Προκαλεί Σοκ

Μια εκλογική αναμέτρηση σε γερμανικό ομόσπονδο κρατίδιο, τη Σαξονία-Άνχαλτ, έχει προκαλέσει σοκ στην Ευρώπη και αναταράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την ολοκληρωτική ήττα του ναζισμού, ένα ακροδεξιό κόμμα, με μέλη που εκφράζουν φιλοναζιστικές απόψεις, βρίσκεται στα πρόθυρα της εξουσίας χάρη στην ψήφο των πολιτών.

• Το ακροδεξιό κόμμα AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) συγκεντρώνει στις τοπικές εκλογές 44,5% πριν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση, και χρειάζεται μόλις μισή έως μία μονάδα επιπλέον για να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία εδρών στο κοινοβούλιο του κρατιδίου.

Σε μια εποχή όπου δύο ανοιχτές πολεμικές συγκρούσεις επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία και οι δυτικές κοινωνίες βιώνουν ριζικές αλλαγές, η αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια εκφράζεται με την αμφισβήτηση των παραδοσιακών δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων και τη στροφή των ψηφοφόρων προς τον ακροδεξιό αντισυστημισμό και λαϊκισμό.

Ένα Ντόμινο Αντιδράσεων σε Όλη την Ευρώπη

Το αποτέλεσμα αυτό αποτελεί ένα “καμπανάκι κινδύνου” για ολόκληρη την Ευρώπη. Η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος, αναβιώνοντας “φαντάσματα” του παρελθόντος που θεωρούνταν οριστικά θαμμένα στην ιστορική μνήμη.

Ο εκλογικός θρίαμβος της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ μεταμορφώνει ριζικά το πολιτικό κλίμα, τις ισορροπίες και τις προοπτικές όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την κατάληψη της εξουσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο από τους κληρονόμους του ναζισμού και τους ακροδεξιούς λαϊκιστές συμμάχους τους.

Τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψουν την επικράτηση της ακροδεξιάς στις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές, ωστόσο, τίποτα δεν φαίνεται ικανό να ανακόψει το “ποτάμι που φουσκώνει”. Οι εξελίξεις στη Γερμανία αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά τη διαμόρφωση του πολιτικού χάρτη σε όλη την Ευρώπη, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Μεγάλη Βρετανία κ.ά., όπου ακροδεξιοί πολιτικοί σχηματισμοί κερδίζουν συνεχώς έδαφος.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η AfD υιοθετεί ακραίες αντιμεταναστευτικές θέσεις, υποστηρίζει τη συνεννόηση με τη Ρωσία, και αντιτίθεται στην εκτεταμένη οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Σε πολλά ζητήματα, εκφράζει αντιευρωπαϊκές απόψεις. Επιπλέον, απολαμβάνει την αμέριστη υποστήριξη του Τραμπ και του επιτελείου του, καθώς και του μεγιστάνα Ίλον Μασκ.

Διεργασίες και Νέες Συνεργασίες

Η εκλογική αυτή νίκη, η οποία αναμένεται να ακολουθηθεί από περαιτέρω επιτυχίες σε τοπικό και ομοσπονδιακό επίπεδο, θα οδηγήσει πιθανότατα τα τέσσερα μεγάλα κόμματα του “συστήματος” (Χριστιανοδημοκράτες, Σοσιαλδημοκράτες, Φιλελεύθεροι και Πράσινοι) να συνεργαστούν για τη συγκρότηση κυβερνήσεων συνεργασίας τόσο σε περιφερειακό όσο και σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στη Γαλλία, η άνοδος της AfD θα ενισχύσει σημαντικά την υποψηφιότητα της Λεπέν, η οποία ήδη προβάλλει ως φαβορί στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Έντονη ανησυχία επικρατεί στις Βρυξέλλες, όπου οι πολιτικοί συσχετισμοί μεταβάλλονται, επηρεάζοντας τις βασικές κατευθύνσεις και πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα Ποσοστά, οι Συσχετισμοί και οι Συνέπειες

Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε έναν εκλογικό θρίαμβο ιστορικών διαστάσεων στη Σαξονία-Άνχαλτ, συγκεντρώνοντας περίπου 44,5% των ψήφων, σύμφωνα με τις προβολές του ARD. Αφήνει πολύ πίσω της το CDU του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, το οποίο περιορίστηκε περίπου στο 18,5%.

Η Αριστερά (Die Linke) και οι Πράσινοι κυμαίνονται γύρω στο 10%, οι Σοσιαλδημοκράτες καταγράφουν σημαντική πτώση στο 8%, ενώ το μεγάλο ερώτημα παραμένει εάν η αριστερόστροφη και φιλορωσική “Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ” θα καταφέρει να εισέλθει στην τοπική Βουλή.

Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη εκλογική επιτυχία ενός κόμματος της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς. Πρόκειται για έναν πολιτικό σεισμό. Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η AfD μπορεί να αναδειχθεί σε πρώτη δύναμη σε ένα γερμανικό κρατίδιο, κάτι που ήδη έχει επιτύχει. Το ερώτημα είναι πόσο κοντά βρίσκεται στο επόμενο βήμα: στη διεκδίκηση της εξουσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Εκεί έγκειται η μεγάλη πολιτική σημασία αυτής της εκλογικής αναμέτρησης.

Ένα «Τείχος» απέναντι στην AfD

Για δεκαετίες, το γερμανικό πολιτικό σύστημα θεωρούσε δεδομένο ότι ένα κόμμα της άκρας Δεξιάς θα μπορούσε να έχει ισχυρή εκλογική παρουσία, αλλά δεν θα πλησίαζε ποτέ πραγματικά την εξουσία.

Αυτό το δεδομένο αλλάζει.

Η AfD δεν βρίσκεται πλέον στο περιθώριο. Βρίσκεται στην κορυφή, έχοντας συγκεντρώσει ένα ποσοστό που την καθιστά αδιαμφισβήτητα ηγετική πολιτική δύναμη. Το γεγονός ότι το CDU κατέρρευσε περίπου στο μισό της προηγούμενης επίδοσής του καθιστά το αποτέλεσμα ακόμη πιο δραματικό.

Βεβαίως, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η πρώτη θέση δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την άσκηση της εξουσίας.

Με τα τρέχοντα δεδομένα, η AfD φαίνεται να βρίσκεται κοντά στην απόλυτη πλειοψηφία. Αν δεν την εξασφαλίσει, η είσοδός της στην κυβέρνηση θα είναι δύσκολη. Τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν οποιαδήποτε συνεργασία μαζί της. Επομένως, η τελική σύνθεση του κοινοβουλίου θα καθορίσει εάν η AfD θα μπορέσει να κυβερνήσει ή αν θα απαιτηθεί ένας περίπλοκος κυβερνητικός συνασπισμός χωρίς τη συμμετοχή της.

Ωστόσο, αυτή η θεσμική δυσκολία δεν μειώνει τη σημασία της εκλογικής αναμέτρησης. Αντιθέτως, ίσως την αυξάνει.

Διότι, εάν όλα τα υπόλοιπα κόμματα υποχρεωθούν να συσπειρωθούν για να εμποδίσουν το πρώτο κόμμα να σχηματίσει κυβέρνηση, τότε το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε μια νέα εποχή: την εποχή των κυβερνήσεων που συγκροτούνται πρωτίστως για να ανακόψουν την άνοδο της Ακροδεξιάς.

Το Δύσκολο Δίλημμα για το «Δημοκρατικό Τόξο»

Οι Χριστιανοδημοκράτες, οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι –όπου παραμένουν κοινοβουλευτικά παρόντες– βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα.

• Εάν σκληρύνουν περαιτέρω τη στάση τους απέναντι στη μετανάστευση, την ασφάλεια και την οικονομία, κινδυνεύουν να νομιμοποιήσουν πολιτικά την ατζέντα της AfD.
• Εάν δεν το πράξουν, διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν ακόμη περισσότερους ψηφοφόρους προς τα δεξιά.

Και αν επιλέξουν τη δημιουργία μεγάλων κυβερνητικών συνασπισμών μεταξύ τους, προκειμένου να αποκλείσουν την AfD, υπάρχει ένας επιπλέον κίνδυνος: να ενισχύσουν την εικόνα που καλλιεργεί η ίδια η AfD, ότι τα παραδοσιακά κόμματα αποτελούν ένα ενιαίο «σύστημα» που φοβάται να παραδώσει την εξουσία στους ψηφοφόρους.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Όσο περισσότερο τα παραδοσιακά κόμματα συσπειρώνονται για να ανακόψουν την AfD, τόσο περισσότερο εκείνη μπορεί να παρουσιάζεται ως η μοναδική πραγματική αντιπολίτευση απέναντι στο «κατεστημένο». Και όσο η AfD ενισχύεται, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αγνοηθεί.