Επιτροπή Ανταγωνισμού: Προειδοποίηση για «ουσιώδη ρυθμιστική ασυμμετρία» στον κλάδο των μεταφορών κατά παραγγελία

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημιουργία «ουσιώδους ρυθμιστικής ασυμμετρίας» στον τομέα των ιδιωτικών αστικών μεταφορών κατά παραγγελία. Η διαπίστωση αυτή προέκυψε από τη γνωμοδότηση της Επιτροπής επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών», το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.

Στην αναλυτική γνωμοδότησή της, βάσει του άρθρου 23 του Ν. 3959/2011, η Επιτροπή εξέτασε τις προτεινόμενες ρυθμίσεις που αφορούν στις ιδιωτικές (αστικές) μεταφορές κατά παραγγελία, οι οποίες εκτελούνται από Επιβατηγά Ιδιωτικής Χρήσης (Ε.Ι.Χ.) οχήματα με επαγγελματία οδηγό. Στόχος της είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αγορά των μεταφορών κατά παραγγελία λειτουργεί ως ένα ενιαίο και αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα. Σε αυτό, τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και τα Ε.Ι.Χ. με οδηγό δραστηριοποιούνται τόσο συμπληρωματικά όσο και ανταγωνιστικά. Η ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη και η ευρεία διάδοση των ψηφιακών πλατφορμών έχουν ενισχύσει τη λειτουργική σύγκλιση των δύο αυτών υπηρεσιών, καθιστώντας τες άμεσα συγκρίσιμες από την πλευρά της ζήτησης.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή τονίζει ότι οποιαδήποτε άρση ή σημαντική χαλάρωση περιορισμών στην αγορά των Ε.Ι.Χ. με οδηγό, χωρίς ταυτόχρονη επανεξέταση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τα ταξί, είναι πιθανό να διαταράξει την ανταγωνιστική ισορροπία. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε μετατοπίσεις προσφοράς και ζήτησης, οι οποίες δεν θα βασίζονται σε κριτήρια αποδοτικότητας, ποιότητας ή καινοτομίας, αλλά σε ρυθμιστικές διαφοροποιήσεις.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, διατυπώνοντας τη γνώμη της με δική της πρωτοβουλία για θέματα αρμοδιότητάς της και σχετικά με σχέδια νόμων που μπορούν να εισαγάγουν εμπόδια στον ελεύθερο ανταγωνισμό, εξέδωσε τη γνωμοδότησή της λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον νομικό πλαίσιο και το σχέδιο νόμου του υπουργείου. Η γνωμοδότηση, που αφορά στις ιδιωτικές (αστικές) κατά παραγγελία μεταφορές από Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα, είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Επιτροπής.

Οι Προτάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού:

• Κατάργηση της περιοριστικής απαρίθμησης φορέων που μπορούν να ασκήσουν τη δραστηριότητα της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό. Αντί αυτού, προτείνεται η θέσπιση ουδέτερων, αντικειμενικών και αναλογικών προϋποθέσεων άσκησης της δραστηριότητας, ανεξαρτήτως της νομικής ή επαγγελματικής ιδιότητας του παρόχου.
• Κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστης διάρκειας συμβάσεων ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό. Η πρόβλεψη αυτή αυτή τη στιγμή ανέρχεται σε 3 ώρες ως γενικός κανόνας και στα 30 λεπτά για τα νησιά (εκτός Κρήτης και Εύβοιας) την περίοδο Απριλίου-Οκτωβρίου.
• Κατάργηση της απαγόρευσης σύναψης νέας σύμβασης ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό πριν τη συμπλήρωση της ελάχιστης διάρκειας της προηγούμενης, καθώς και της υποχρέωσης γνωστοποίησης της λύσης της σύμβασης εντός συγκεκριμένου χρόνου.
• Κατάργηση του ελάχιστου χρόνου προκράτησης (δηλαδή, κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης και ηλεκτρονικής καταχώρισής της σε ψηφιακό μητρώο) για την ολική εκμίσθωση Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό, ο οποίος με το Σχέδιο Νόμου τίθεται στα 30 λεπτά.
• Κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στη βάση του Ε.Ι.Χ. οχήματος με επαγγελματία οδηγό, ως αποκλειστικό σημείο έναρξης της εκμίσθωσης. Εναλλακτικά, και εφόσον συντρέχει ειδικός λόγος υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, προτείνεται η λήψη λιγότερο επαχθών μέτρων, όπως η πρόβλεψη της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα ή σε ειδικούς χώρους στάθμευσης μόνο σε περίπτωση που δεν υπάρχει νέα κράτηση.
• Κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστου μισθώματος για την παροχή υπηρεσιών ολικής μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό. Σε κάθε περίπτωση, εάν κριθεί σκόπιμη ρυθμιστική παρέμβαση επί του μισθώματος, ο τρόπος καθορισμού του θα πρέπει να είναι ανάλογος με τον τρόπο προσδιορισμού του μισθώματος στα Ε.Δ.Χ. Το ελάχιστο μίσθωμα αυτή τη στιγμή έχει καθοριστεί στα 90 ευρώ για διάρκεια μίσθωσης 3 ωρών και στα 40 ευρώ για διάρκεια μίσθωσης 30 λεπτών.
• Διατήρηση της υποχρέωσης προηγούμενης λήψης διοικητικής άδειας για τη δραστηριοποίηση στην παροχή υπηρεσιών διαμεσολάβησης για τη μίσθωση Ε.Ι.Χ. οχημάτων με επαγγελματία οδηγό.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει εκ νέου ότι η ιδιωτική μεταφορά επιβατών κατά παραγγελία αποτελεί ένα ενιαίο οικοσύστημα. Οι μεταβολές στο ρυθμιστικό καθεστώς της μίας υπηρεσίας επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστική ισορροπία της άλλης. Η επαναξέταση του ρυθμιστικού πλαισίου πρέπει να είναι συνεκτική, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία ουσιώδους ρυθμιστικής ασυμμετρίας που θα βασίζεται σε κανονιστικές διαφοροποιήσεις και όχι σε κριτήρια αποδοτικότητας, ποιότητας ή καινοτομίας.