Ηλεκτρική Διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Ολοκλήρωση στα τέλη του 2031 με επίκεντρο τις τεχνικές προκλήσεις και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Η υλοποίηση του φιλόδοξου έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, που περιλαμβάνει και τη διέλευση μέσω Κρήτης, αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2031. Το έργο, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό κοντά στα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιμετωπίζει σημαντικές τεχνικές προκλήσεις, ιδίως λόγω των μεγάλων θαλάσσιων βάθων (που φτάνουν έως και 3.000 μέτρα) στη διαδρομή του διπλού καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτή τη στιγμή, το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo διεξάγει έρευνες βυθού κατά μήκος της προτεινόμενης διαδρομής, έχοντας λάβει τις απαραίτητες άδειες από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές.

Σύμφωνα με το πρόσφατο πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ (2027-2036), έχουν γίνει σημαντικά βήματα: έχει συναφθεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, το οποίο βρίσκεται ήδη σε φάση κατασκευής. Έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών, ενώ έχει αναδειχθεί και προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής. Ειδικότερα, προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου σταθμού στην Κύπρο και η επέκταση του υφιστάμενου στην Κρήτη, στην περιοχή της Δαμάστας, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ

Η ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, με μήκος 898 χιλιόμετρα και δυνατότητα μεταφοράς 1.000 μεγαβάτ, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη του 2031. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1,94 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, ένα σημαντικό μέρος, 657 εκατομμύρια ευρώ, θα καλυφθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού CEF (Connecting Europe Facility). Η διασύνδεση έχει αναγνωριστεί ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική της σημασία για την ευρύτερη ενεργειακή ασφάλεια και διασύνδεση.

Το δεύτερο σκέλος: Διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ

Το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο τμήμα ενός ευρύτερου σχεδίου, καθώς ακολουθεί η διασύνδεση Κύπρου – Ισραήλ. Αυτό το δεύτερο σκέλος, μήκους 310 χιλιομέτρων, έχει ολοκληρώσει τη μελέτη βιωσιμότητας με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα. Η μελέτη κατέδειξε τη σημαντική συμβολή του έργου στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, την αύξηση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και την περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.

Η ολοκλήρωση του έργου, σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, θα έχει ως αποτέλεσμα την ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου, του τελευταίου κράτους μέλους της ΕΕ που δεν είναι ακόμη διασυνδεδεμένο, με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς. Αυτό θα ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια του νησιού. Παράλληλα, το Ισραήλ θα ενισχύσει την ασφάλεια του δικού του ενεργειακού εφοδιασμού, ενώ θα του δοθεί η δυνατότητα να αυξήσει ταχύτερα τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό του μίγμα.

Ετήσιο όφελος έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές

Σε οικονομικό επίπεδο, μια πρόσφατη μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που παρουσιάστηκε στο συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, εκτιμά ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα αποφέρει ετήσιο όφελος ύψους 123 έως 138 εκατομμυρίων ευρώ για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Το όφελος αυτό αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αισθητό στην Κύπρο, όπου οι χονδρικές τιμές ρεύματος προβλέπεται να μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (μια πτώση περίπου 19%), πλησιάζοντας τις τιμές στην Ελλάδα. Στην ελληνική αγορά, οι επιπτώσεις της διασύνδεσης στις τιμές θεωρούνται αμελητέες, με προβλεπόμενες αλλαγές από -0,2% έως +0,1%.