Δικαιοσύνη χωρίς “σκιές”: Η ώρα να σπάσει ο δεσμός της ηγεσίας της με την εκάστοτε εξουσία

Αυτές τις μέρες στη Βουλή, με τη Συνταγματική Αναθεώρηση, άνοιξε μια κουβέντα που μοιάζει τεχνική, αλλά στην πραγματικότητα είναι η καρδιά της δημοκρατίας μας. Το ερώτημα είναι απλό: Ποιος θα διαλέγει τους αρχηγούς των δικαστηρίων;

Το σενάριο της Βουλής: Οι βουλευτές αποφασίζουν.
Η πρόταση που συζητήθηκε είναι να διαλέγουν τους ηγέτες της Δικαιοσύνης οι βουλευτές. Ακούγεται σωστό, γιατί αυτοί εκπροσωπούν εμάς. Όμως, εδώ είναι η παγίδα: Αν η κυβέρνηση έχει την πλειοψηφία και διαλέγει όποιον θέλει, τότε απλά αλλάζουμε το «περιτύλιγμα» αλλά η ουσία μένει η ίδια. Ο δικαστής πάλι μπορεί να νιώθει ότι χρωστάει τη θέση του στην εξουσία.

Το σενάριο των δικαστών: Μόνοι τους.
Εδώ οι δικαστές λένε: «Αφήστε μας να ψηφίζουμε εμείς τους αρχηγούς μας». Σίγουρα, έτσι κόβεται το καλώδιο με την πολιτική. Αλλά μετά, ποιος ελέγχει τους δικαστές; Υπάρχει ο κίνδυνος να γίνει η Δικαιοσύνη ένα κλειστό κλαμπ, μια «συντεχνία», όπου οι παλιοί θα προωθούν τους δικούς τους και κανείς δεν θα μπορεί να τους πει κουβέντα.

Η «χρυσή τομή» που χρειαζόμαστε.
Η πραγματική λύση δεν βρίσκεται στο ποιος διαλέγει, αλλά στο πόσοι πρέπει να συμφωνήσουν. Στις σοβαρές χώρες της Ευρώπης, το μοντέλο που δουλεύει είναι ο συνδυασμός.

Η πρόταση για τη Βουλή γίνεται ουσιαστική μεταρρύθμιση μόνο αν μπει ένας απαράβατος όρος: Η αυξημένη πλειοψηφία (π.χ. τα 4/5 της Βουλής). Όταν απαιτείται η συμφωνία σχεδόν όλων των κομμάτων, ο δικαστής που επιλέγεται δεν είναι ο «εκλεκτός» της εκάστοτε κυβέρνησης, αλλά ένας άνθρωπος κοινής αποδοχής.

Δεν είναι θεωρητική η κουβέντα. Σκεφτείτε υποθέσεις που συγκλόνισαν τη χώρα, από τα Τέμπη μέχρι τις υποκλοπές. Όταν ο κόσμος βλέπει ότι η ηγεσία της Δικαιοσύνης διορίζεται από την ίδια την εξουσία που μπορεί να ελέγχεται για αυτές τις υποθέσεις, λογικό είναι να πονηρεύεται. Με τη λύση της μεγάλης πλειοψηφίας, αυτό το «σύννεφο» φεύγει. Ο δικαστής που θα αναλάβει το τιμόνι δεν θα είναι ο άνθρωπος κανενός κόμματος, αλλά ο εκλεκτός της ίδιας της Δημοκρατίας. Μόνο έτσι θα σταματήσουμε να αναρωτιόμαστε αν μια απόφαση βγήκε με βάση τον νόμο ή με βάση το τηλέφωνο που έπεσε από κάποιο γραφείο.