Embedded Finance: Η Επανάσταση στην Ενσωματωμένη Χρηματοδότηση, οι Προκλήσεις και τα Μυστικά της Επιτυχίας

Ο όρος embedded finance έχει εισέλθει δυναμικά στον δημόσιο διάλογο των τραπεζών, των fintech και των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών, σηματοδοτώντας μια διεθνή εξέλιξη που υπερβαίνει τα στενά όρια του χρηματοοικονομικού κλάδου. Επηρεάζει θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές πραγματοποιούν συναλλαγές και οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Από τα ηλεκτρονικά καταστήματα και τις εφαρμογές μετακίνησης μέχρι τις πλατφόρμες παροχής υπηρεσιών, οι χρηματοοικονομικές λειτουργίες ενσωματώνονται πλέον εκεί όπου βρίσκεται ήδη ο χρήστης.

Με απλά λόγια, το embedded finance, ή αλλιώς ενσωματωμένη χρηματοδότηση, περιγράφει την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών – όπως πληρωμές, δάνεια ή ασφαλίσεις – μέσα από περιβάλλοντα που δεν είναι τυπικά τραπεζικά. Ο χρήστης δεν χρειάζεται πλέον να επισκέπτεται ξεχωριστά ένα τραπεζικό κατάστημα ή μια ειδική εφαρμογή. Η συναλλαγή πραγματοποιείται άμεσα, τη στιγμή που προκύπτει η ανάγκη, εντός της ίδιας πλατφόρμας, χωρίς να απαιτείται επιπλέον τραπεζική διαδικασία από τον καταναλωτή.

Αυτή η εξέλιξη επαναπροσδιορίζει σταδιακά τους ρόλους στην αγορά, χωρίς όμως να τους καταργεί. Οι τράπεζες παραμένουν ο θεμελιώδης πυλώνας του συστήματος, παρέχοντας συχνά την απαραίτητη υποδομή και ασφάλεια, ενώ οι τεχνολογικές εταιρείες και οι πλατφόρμες φέρνουν τις υπηρεσίες πιο κοντά στον τελικό χρήστη. Οι συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών κλάδων γίνονται, επομένως, πιο κρίσιμες από ποτέ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το embedded finance αναδεικνύεται ως ένας από τους πιο δυναμικούς τομείς της ψηφιακής οικονομίας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες αλλά και σημαντικές προκλήσεις. Στην πράξη, συναντάμε πλέον το embedded finance σε πολλές καθημερινές μας δραστηριότητες: όταν ένας καταναλωτής ολοκληρώνει μια αγορά και του προσφέρεται άμεση χρηματοδότηση ή δυνατότητα πληρωμής σε δόσεις, όταν αποθηκεύει χρήματα σε ένα ψηφιακό πορτοφόλι μέσα σε μια εφαρμογή, ή όταν επιλέγει μια συμπληρωματική υπηρεσία, όπως ασφάλιση, χωρίς να χρειάζεται να εγκαταλείψει το ψηφιακό περιβάλλον που ήδη χρησιμοποιεί (π.χ. τον ιστότοπο της ασφαλιστικής του εταιρείας). Η εμπειρία γίνεται έτσι πιο άμεση, απλή και φιλική προς τον χρήστη. Παρόλο που το Embedded Finance δεν αποτελεί μια εντελώς νέα υπηρεσία, η χρήση του στην Ελλάδα παραμένει ακόμη περιορισμένη, ιδίως σε σύγκριση με χώρες όπως οι σκανδιναβικές, όπου οι ψηφιακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες έχουν σημειώσει μεγάλη διείσδυση.

Η ελληνική πραγματικότητα
Η δομή της ελληνικής οικονομίας παρουσιάζει τόσο προκλήσεις όσο και ευκαιρίες για τις νέες υπηρεσίες ενσωματωμένης χρηματοδότησης. «Το γεγονός ότι το 98% της εγχώριας επιχειρηματικότητας αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνεπάγεται μεγαλύτερη δυσκολία στην υιοθέτηση αυτών των νέων συναλλακτικών μοντέλων. Ο κυριότερος λόγος είναι η έλλειψη κρίσιμης μάζας πελατολογίου που θα καθιστούσε την ανάπτυξη τέτοιων λύσεων οικονομικά βιώσιμη για την εταιρεία. Ωστόσο, καθώς αυτά τα εργαλεία υιοθετούνται από περισσότερες επιχειρήσεις, το κόστος τους αναμένεται να μειωθεί, ενώ το αποτύπωμά τους τόσο στην εμπειρία του χρήστη όσο και στην αύξηση της κερδοφορίας είναι πολύ σημαντικό», αναφέρει ο Γιώργος Παυλάτος, Senior Partner και συνιδρυτής της εταιρείας συμβούλων Octane Management Consultants.

Τι χρειάζεται για να πετύχει
Ένας σημαντικός παράγοντας για την επιτυχία των νέων αυτών εργαλείων είναι η εξοικείωση του καταναλωτικού κοινού, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής διείσδυση που θα αποφέρει κέρδη τόσο στον έμπορο όσο και στον χρηματοπιστωτικό φορέα που βρίσκεται πίσω από την υπηρεσία. Το κλειδί για να επιτευχθεί αυτό είναι η σύναψη στρατηγικών συνεργασιών με μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου, είτε πρόκειται για φυσικά καταστήματα είτε για ψηφιακά, αρκεί να διαθέτουν ευρεία πελατειακή βάση. Ένας ακόμη παράγοντας επιτυχίας, όπως συμβαίνει σε πολλούς τομείς παροχής υπηρεσιών και αγαθών, είναι η διαφοροποίηση σε σχέση με τον ανταγωνισμό. Για παράδειγμα, κάθε νέος παίκτης θα πρέπει να στοχεύει σε ένα μερίδιο της αγοράς που παραμένει σχετικά ανεκμετάλλευτο ή να προσφέρει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, π.χ. χαμηλές χρεώσεις ή ελκυστικά προνόμια, σε σύγκριση με τους μεγάλους «παίκτες» του λιανεμπορίου που δραστηριοποιούνται στην ελληνική και τη διεθνή αγορά.

«Τίποτα από τα παραπάνω, όμως, δεν είναι εφικτό εάν οι χρηματοπιστωτικοί φορείς δεν επενδύσουν στο “ψηφιακό ταξίδι” του καταναλωτή, διαθέτοντας πόρους για την ανάπτυξη νέων πλατφορμών και οικοσυστημάτων που θα υποστηρίξουν τη διάδοση του νέου μοντέλου. Και αυτό, διότι μπορεί οι τράπεζες να είναι ο “αφανής” εταίρος στις εν λόγω πλατφόρμες, ωστόσο, είναι αυτές οι οποίες καθιστούν δυνατή την «εναλλακτική» μορφή χρηματοδότησης και συναλλαγής της επιχείρησης με το κοινό της», προσθέτει στο ΑΠΕ/ΜΠΕ ο Senior Partner Γ. Παυλάτος της Octane, ο οποίος μέχρι σήμερα έχει υλοποιήσει περισσότερα από 1000 έργα στρατηγικής, βελτιστοποίησης εμπειρίας πελάτη, εταιρικής οργάνωσης, υποστήριξης συναλλαγών και διαχείρισης έργων στην Ελλάδα.

Ο ρόλος των επιχειρήσεων και τα επόμενα βήματα
Το embedded finance δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη τάση της ψηφιακής οικονομίας. Είναι μια εξέλιξη που ήδη μεταμορφώνει, συχνά διακριτικά, τον τρόπο που καταναλώνουμε, πληρώνουμε και αλληλοεπιδρούμε με τις επιχειρήσεις. Καθώς οι πλατφόρμες γίνονται ολοένα και πιο ολοκληρωμένες και οι χρήστες αναζητούν απλότητα και ταχύτητα, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες θα ενσωματώνονται όλο και βαθύτερα στην καθημερινότητά μας. Εκεί όπου μέχρι πρότινος υπήρχε ένα ξεχωριστό βήμα για την πληρωμή ή τη χρηματοδότηση, σήμερα δημιουργείται μια ενιαία, απρόσκοπτη εμπειρία.

Για τις επιχειρήσεις, αυτό ανοίγει έναν νέο κύκλο ευκαιριών, αλλά και νέων απαιτήσεων. Δεν αρκεί πλέον απλώς η παρουσία στην αγορά. Απαιτείται καλύτερη κατανόηση του πελάτη, στρατηγικές συνεργασίες και η ικανότητα να προσφέρεται η σωστή υπηρεσία την ακριβή στιγμή που τη χρειάζεται ο χρήστης.

Για τον χρήστη, το αποτέλεσμα είναι σαφώς απλούστερο: λιγότερα βήματα, περισσότερη ευκολία. Ίσως αυτό είναι και το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του embedded finance. Όσο περισσότερο εξελίσσεται, τόσο λιγότερο το αντιλαμβανόμαστε ως κάτι ξεχωριστό, γιατί απλώς ενσωματώνεται στην καθημερινότητά μας.