ΓΣΕΕ: Η στήριξη της εργασίας περνάει από τις συλλογικές συμβάσεις, όχι από περικοπές στην προστασία των ανέργων
Η ΓΣΕΕ τοποθετείται για το επίδομα ανεργίας, αντιδρώντας στη δήλωση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, η οποία υπονοεί ότι η διάρκεια του επιδόματος θα πρέπει να περιοριστεί στους 2 μήνες.
«Η ενίσχυση της εργασίας δεν προκύπτει από την αποδυνάμωση της προστασίας των ανέργων, αλλά μέσω των συλλογικών συμβάσεων, της εξασφάλισης ποιοτικών και ασφαλών συνθηκών εργασίας, και της διαμόρφωσης σταθερών σχέσεων απασχόλησης.
Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση γύρω από το επίδομα ανεργίας δημιουργεί αχρείαστη ανησυχία στην κοινωνία, παρακάμπτοντας ουσιαστικά τα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την αγορά εργασίας: την ανάγκη ενίσχυσης των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας στην εργασία, καθώς και την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων εργαζομένων.
Η λογική του περιορισμού των δικαιωμάτων των λιγότερο προστατευμένων και η προώθηση του «κοινωνικού αυτοματισμού» μετακυλίουν για άλλη μια φορά την ευθύνη για τις αδυναμίες της αγοράς εργασίας στους ίδιους τους εργαζόμενους. Όταν υπάρχουν κενές θέσεις εργασίας, η προσοχή στρέφεται στους ανέργους. Όταν οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση προσωπικού, επανέρχεται η ιδέα ότι τα επιδόματα λειτουργούν αποτρεπτικά. Ωστόσο, όταν οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί και οι όροι εργασίας υποβαθμίζονται, η συζήτηση απομακρύνεται από τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος.
Η ΓΣΕΕ απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την προσέγγιση. Το επίδομα ανεργίας δεν αποτελεί ούτε «φιλοδώρημα» ούτε προνοιακή παροχή. Πρόκειται για ένα ασφαλιστικό και ανταποδοτικό δικαίωμα, που χρηματοδοτείται πρωτίστως από τις εισφορές των εργαζομένων, με σκοπό την κάλυψη του κινδύνου απώλειας της εργασίας. Η παρούσα συζήτηση ξεκινά σε μια χώρα όπου η προστασία από την ανεργία είναι διαχρονικά ανεπαρκής.
Τα στοιχεία της ΔΥΠΑ καταδεικνύουν ξεκάθαρα αυτό το κενό προστασίας. Τον Ιούνιο του 2026, ο αριθμός των εγγεγραμμένων ανέργων έφτασε τους 672.293, ενώ μόνο 106.727 άτομα έλαβαν επίδομα εντός του μήνα. Αυτό σημαίνει ότι λιγότεροι από ένας στους έξι εγγεγραμμένους ανέργους λάμβαναν επιδότηση. Παράλληλα, 368.098 άτομα, που αντιστοιχούν στο 54,8% του συνόλου, ήταν μακροχρόνια άνεργοι, με διάρκεια ανεργίας δώδεκα μήνες και άνω. Αυτή είναι η πραγματική εικόνα της υποτιθέμενης «υπερπροστασίας».
Η Ελλάδα υστερεί σημαντικά και στις τρεις βασικές πτυχές της ασφάλισης ανεργίας: στην πρόσβαση, στο ύψος της εισοδηματικής προστασίας και στη διάρκεια.
Στο ισχύον σύστημα, απαιτούνται τουλάχιστον 125 ημέρες ασφάλισης εντός 14 μηνών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι δύο τελευταίοι μήνες. Στο πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ, αυτό το κατώφλι αυξήθηκε στις 175 ημέρες, ενώ προστέθηκε και ο όρος να μην έχει ληφθεί τακτική επιδότηση την προηγούμενη τετραετία. Ως εκ τούτου, η πρόσβαση γίνεται δυσκολότερη, ακριβώς τη στιγμή που οι άνεργοι παρουσιάζονται ως υπερβολικά προστατευμένοι.
Η ευρωπαϊκή σύγκριση αναδεικνύει επίσης σημαντικές διαφορές. Στην Ισπανία, η απαραίτητη ασφαλιστική ιστορία μπορεί να συγκεντρωθεί σε διάστημα έξι ετών, στο Βέλγιο η περίοδος αναφοράς είναι τριετής, και στη Γαλλία διετής. Στην Ελλάδα, αντίθετα, απαιτείται πολύ υψηλή συχνότητα απασχόλησης σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.
Αυτή η αυστηροποίηση πλήττει ιδιαίτερα τους εποχικά εργαζόμενους και όσους έχουν διακεκομμένη επαγγελματική πορεία. Χιλιάδες εργαζόμενοι σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η εστίαση, η ιδιωτική εκπαίδευση και άλλοι με έντονη εποχικότητα, δεν επιλέγουν να εργάζονται μόνο για συγκεκριμένες περιόδους του έτους. Η ίδια η δομή των κλάδων τους δημιουργεί περιόδους εντατικής απασχόλησης και περιόδους ανεργίας.
Η κατάσταση της ανεργίας
«Η μείωση του ποσοστού ανεργίας στο 7,9% τον Ιούλιο του 2026 αποτελεί μια θετική εξέλιξη. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι 376.508 άνθρωποι παρέμεναν χωρίς εργασία. Η ύπαρξη κενών θέσεων εργασίας δεν συνεπάγεται ότι κάθε άνεργος μπορεί να βρει απασχόληση σε οποιαδήποτε θέση, σε οποιαδήποτε περιοχή της χώρας, με οποιονδήποτε μισθό, ανεξάρτητα από τα προσόντα και τις δεξιότητές του.
Οι ελλείψεις προσωπικού μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικότερα μέσω της βελτίωσης των μισθών, της εφαρμογής συλλογικών συμβάσεων, της διασφάλισης αξιοπρεπών όρων εργασίας, της δημιουργίας σταθερών εργασιακών σχέσεων και της παροχής αποτελεσματικών υπηρεσιών αντιστοίχισης μεταξύ εργαζομένων και διαθέσιμων θέσεων. Η οικονομική πίεση που ασκείται στους ανέργους δεν συνιστά μια αποτελεσματική πολιτική απασχόλησης.
Οι ασφαλιστικές εισφορές δεν είναι ένα «κουμπαράκι» που μπορεί να σπάσει για τη μείωση του εργασιακού κόστους. Η μεταφορά πόρων από την προστασία των ανέργων προς την επιδότηση των επιχειρήσεων ουσιαστικά αλλοιώνει τον προορισμό των πόρων που καταβλήθηκαν για έναν συγκεκριμένο ασφαλιστικό σκοπό.
Η ΓΣΕΕ είναι σαφής στις θέσεις της:
• Απορρίπτουμε οποιεσδήποτε νέες περικοπές στην ασφάλιση ανεργίας και αντιτιθέμεθα στην ενοχοποίηση των ανέργων.
• Η ελληνική οικονομία έχει ανάγκη από ενισχυμένη προστασία για όσους χάνουν τη δουλειά τους, καθώς και από αξιοπρεπή, καλοπληρωμένη και ασφαλή εργασία για όλους όσους την αναζητούν» κατέληξε η ΓΣΕΕ.
