Ο «Ίων» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου, ετοιμάζεται να μαγέψει την Επίδαυρο

Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου παρουσιάζει στην Επίδαυρο τον «Ίωνα» του Ευριπίδη, ένα έργο που φέρει την υπογραφή του Θωμά Μοσχόπουλου στη μετάφραση, τη σκηνοθεσία και τη δραματουργική επεξεργασία. Η παράσταση, που θα ρίξει την αυλαία των φετινών Επιδαυρίων στις 28 και 29 Αυγούστου, αφορά ένα από τα λιγότερο συχνά παιγμένα έργα του σπουδαίου τραγικού ποιητή.

Με μια εκλεκτή ομάδα συντελεστών και έναν εξαιρετικό θίασο, ο «Ίων» κινείται στο συναρπαστικό μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού. Το έργο θέτει στο επίκεντρο το διαχρονικό ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν, συνομιλώντας άμεσα με τη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου όλα τίθενται διαρκώς υπό αμφισβήτηση και επαναδιαπραγμάτευση.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους ξεχωρίζουν η Στέλα Φυρογένη ως Κρέουσα, ο Νεοκλής Νεοκλέους ως Ξούθος και ο Γιάννης Τσουμαράκης στον ρόλο του Ίωνα.

Ως ένα καινοτόμο και ανατρεπτικό έργο, ο «Ίων» αποτελεί μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις στην αρχαιοελληνική δραματουργία που καταλήγει σε αίσιο τέλος, ενώ το κωμικό στοιχείο συνυφαίνεται δεξιοτεχνικά με την τραγικότητα.

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο σκηνοθέτης: «Ο Ίων, ως σύλληψη και ως δομή, είναι πιο κοντά στη κωμωδία παρά στην τραγωδία. Είναι σαν να άφησε ο Ευριπίδης κάτι ορθάνοιχτο, μια δυναμική, που θα μετασχηματιζόταν αργότερα».

Η πλοκή του έργου φωτίζει τις αντιθέσεις ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, τον μύθο και τον ρεαλισμό. Παράλληλα, πραγματεύεται έννοιες όπως η ταυτότητα, η νομιμότητα, η πάλη των τάξεων, η εξαπάτηση, η σεξουαλική βία, η επιβεβλημένη εξουσία, καθώς και η ηθική των θεών και των αρχόντων.

Σε αντίθεση με την καθιερωμένη απεικόνιση, ο Ευριπίδης εδώ δεν εστιάζει σε ηρωικούς άρχοντες, αλλά τοποθετεί στο επίκεντρο μια κακοποιημένη γυναίκα και το νόθο της παιδί. Μέσα από αυτή την προσέγγιση, εκθέτει την αθέατη πλευρά και τους ηθικούς συμβιβασμούς των ευγενών, ενώ αμφισβητεί ευθέως την άμεμπτη εικόνα των θεών.

Σε μια κοινωνία που, από τα χρόνια του Ευριπίδη έως σήμερα, διαμάχεται με τις έννοιες της ηθικής, της νομιμότητας, του δίκαιου και της δικαιοσύνης, η σκηνοθετική πρόταση μας ωθεί σε αποδόμηση πεποιθήσεων και σε έναν βαθύτερο αναστοχασμό.

Η κορύφωση του έργου προμηνύει το δοξασμένο μέλλον του «ήρωα», του μυθικού γενάρχη των Ιώνων.

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος, με σταθερά επιλεκτική παρουσία στην Επίδαυρο όλα αυτά τα χρόνια, επιστρέφει φέτος στο αργολικό θέατρο, επιλέγοντας ένα έργο «ασυνήθιστο» και βαθιά ανθρωποκεντρικό. Η σκηνοθετική του ματιά αναδεικνύει το παιγνιώδες, ειρωνικό και αμφίσημο ύφος του «Ίωνα».

Ο «Ίων» σηματοδοτεί την τέταρτη σκηνοθεσία του Μοσχόπουλου για το αργολικό θέατρο, μετά την «Άλκηστη» του Ευριπίδη (2009), τις «Τραχίνιες» του Σοφοκλή (2013) και την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Ευριπίδη (2018). Αποτελεί επίσης την τέταρτη φορά που σκηνοθετεί τραγωδία του Ευριπίδη, μαζί με τις «Βάκχες» που παρουσίασε στην Πειραιώς 260 το 2008.

Η παράσταση είναι η δεύτερη συνεργασία του Μοσχόπουλου με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, μετά την επιτυχημένη παρουσίαση του «Επιθεωρητή» του Νικολάι Γκόγκολ τη σεζόν 2025-26 στη Λευκωσία.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει ο βραβευμένος και σταθερός συνεργάτης του Θ. Μοσχόπουλου, Βασίλης Παπατσαρούχας. Τη μουσική της παράστασης συνθέτει και ερμηνεύει ζωντανά επί σκηνής η ανατρεπτική δημιουργός από τη Λευκωσία, Anastasia Dimitriadou (Nama Dama). Την κίνηση και χορογραφία έχει επιμεληθεί ο Φώτης Νικολάου, χορογράφος με μακρά πορεία και σημαντικές συνεργασίες.

Σε αντίθεση με την ευριπίδεια τραγωδία, όπου ο χορός αποτελείται αποκλειστικά από τις θεραπαινίδες της Κρέουσας, η σκηνική πρόταση του Μοσχόπουλου στην Επίδαυρο παρουσιάζει μεικτό χορό, μια επιλογή που αναδεικνύει τη σκηνοθετική του ανάγνωση.

ΤΟ ΕΡΓΟ
Η δράση του «Ίωνα» εκτυλίσσεται στο ιερό μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς. Εκεί καταφθάνουν η Κρέουσα, κόρη του μυθικού ιδρυτή της Αθήνας Ερεχθέα, και ο σύζυγός της Ξούθος, αναζητώντας χρησμό έπειτα από χρόνια ατεκνίας.

Ο Απόλλωνας, επιχειρώντας να οδηγήσει τα πράγματα προς μια προδιαγεγραμμένη τάξη, αποκαλύπτει ψευδώς στον Ξούθο πως ο πρώτος νέος που θα συναντήσει βγαίνοντας από το ιερό είναι ο γιος του. Ο νέος αυτός είναι ο Ίων, ένας υπηρέτης του ναού άγνωστης καταγωγής, μεγαλωμένος στους Δελφούς υπό την προστασία του θεού.

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πολύ πιο σκοτεινή. Ο Ίων είναι παιδί της Κρέουσας και του Απόλλωνα, καρπός μιας βίαιης ένωσης που η ίδια έχει προσπαθήσει να θάψει στη σιωπή και τη λήθη. Καθώς οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη, η Κρέουσα έρχεται αντιμέτωπη με το τραύμα, την οργή και την αίσθηση αδικίας που τη συνοδεύουν όλα αυτά τα χρόνια.

Το έργο κορυφώνεται με την αναγνώριση μητέρας και γιου και με την παρέμβαση της Αθηνάς, που αποκαθιστά την τάξη και προαναγγέλλει το μέλλον του Ίωνα και των ελληνικών φύλων.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία-Μετάφραση-Δραματουργική επεξεργασία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Συνεργάτης Σκηνοθέτης: Μάριος Κακουλλής
Σκηνικά-Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας
Μουσική σύνθεση-Σχεδιασμός ηχοτοπίων-Μουσική διδασκαλία: Nama Dama
Κίνηση-Χορογραφία: Φώτης Νικολάου
Σχεδιασμός φωτισμού: Γεώργιος Κουκουμάς
Καλλιτεχνική διεύθυνση οπτικής ταυτότητας: Βασίλης Παπατσαρούχας
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Ορέστης Λαζούρας
Συνεργάτιδα παραγωγής: Ελένη Νικολάου

Παίζουν:
Ίων: Γιάννης Τσουμαράκης
Κρέουσα: Στέλα Φυρογένη
Ξούθος: Νεοκλής Νεοκλέους
Παιδαγωγός: Βαλεντίνος Κόκκινος
Ερμής: Ανδρέας Κουτσόφτας, Βασίλης Χαραλάμπους
Αθηνά: Μαργαρίτα Ζαχαρίου
Πυθία: Ιωάννης Βαρβαρέσος
Δούλος: Δημήτρης Αντωνίου
Επίσης: Βασίλης Αθανασόπουλος, Γρηγόρης Γεωργίου, Νικόλας Γραμματικόπουλος, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνης Κοσμάς, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρης Λαγούτης, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλος Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου, Μαρία Τσιάκκα

Μουσικοί επί σκηνής:
Nama Dama, Νικόλας Τσαγγάρης, Ζήνωνας Οικονομίδης

ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ: More.gr
https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/ion-eurypidis-1/