Η αυξανόμενη ζήτηση λόγω καύσωνα δοκιμάζει την ανθεκτικότητα του ελληνικού ηλεκτρικού δικτύου

Με την άνοδο του υδραργύρου, αυξάνεται και η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, καθώς η εκτεταμένη χρήση κλιματιστικών δοκιμάζει τα όρια του εθνικού ηλεκτρικού συστήματος. Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι καταναλώσεις, που συνήθως κυμαίνονται μεταξύ 6.000-6.500 μεγαβάτ, έφτασαν τις 9.000 μεγαβάτ τις ώρες αιχμής την περασμένη εβδομάδα. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για όλες τις διαθέσιμες τεχνολογίες παραγωγής, παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), που ξεπερνούν τα 18 GW.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής», από τις 24 Ιουνίου όλες οι διαθέσιμες μονάδες φυσικού αερίου τέθηκαν σε λειτουργία, ενώ και η λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ, Πτολεμαΐδα 5, λειτουργεί στο μέγιστο της δυναμικότητάς της, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες. Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η Κυριακή 28 Ιουνίου, όταν οι ισχυροί άνεμοι αύξησαν τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα πάνω από 67%.

Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει για άλλη μια φορά τη μεγάλη πρόκληση της ενεργειακής μετάβασης. Με τη δύση του ηλίου, τα φωτοβολταϊκά αποσύρονται ουσιαστικά από την παραγωγή, αφήνοντας τα αιολικά πάρκα να διαμορφώνουν την ισορροπία του συστήματος. Η αιολική ενέργεια, όταν είναι διαθέσιμη, μειώνει την ανάγκη ενεργοποίησης των ακριβότερων θερμικών μονάδων. Ωστόσο, όταν οι άνεμοι κοπάζουν, το βάρος επιστρέφει στο φυσικό αέριο και στον λιγνίτη.

Η πρόσφατη εμπειρία του κύματος καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη καταδεικνύει την κρίσιμη σημασία των εφεδρειών για την αξιοπιστία των ηλεκτρικών συστημάτων. Στη Γερμανία, η ξαφνική πτώση της αιολικής παραγωγής συνέπεσε με την κορύφωση της ζήτησης, αναγκάζοντας τους διαχειριστές να επαναφέρουν μονάδες φυσικού αερίου και άνθρακα. Στη Γαλλία, οι υψηλές θερμοκρασίες των ποταμών περιόρισαν τη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών, οδηγώντας ακόμη και στην ενεργοποίηση πετρελαϊκών μονάδων.

Στην Ελλάδα, παρότι το ηλεκτρικό σύστημα λειτουργεί σχεδόν με το σύνολο του διαθέσιμου παραγωγικού δυναμικού του, ο ΑΔΜΗΕ εκφράζει καθησυχασμό. Εκτιμά ότι ακόμη και αν η ζήτηση φτάσει τα 10.000 MW, δεν αναμένεται να υπάρξει πρόβλημα επάρκειας ισχύος. Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, σχεδόν όλες οι μονάδες φυσικού αερίου θα παραμείνουν διαθέσιμες καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, με εξαίρεση μία που βρίσκεται εκτός λειτουργίας λόγω βλάβης. Η συμμετοχή της Πτολεμαΐδας 5 στο σύστημα είναι επίσης αναμενόμενη κατά τους θερινούς μήνες. Ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη ενημερώσει τη ΔΕΗ και το ΥΠΕΝ ότι η μονάδα αυτή θα πρέπει να παραμείνει διαθέσιμη τουλάχιστον έως τον Μάρτιο του 2027. Η επίσημη θέση του διαχειριστή σχετικά με τη λειτουργία της μονάδας αναμένεται με την κατάθεση της αναθεωρημένης μελέτης επάρκειας ισχύος στη ΡΑΑΕΥ, η οποία καθυστερεί.

«Εξετάζονται τα τελικά σενάρια σε συνεργασία με το ΥΠΕΝ», αναφέρουν κύκλοι του ΑΔΜΗΕ, τονίζοντας ότι το σύστημα διαθέτει επαρκή περιθώρια ασφαλείας για το φετινό καλοκαίρι. Επιπλέον πλεονεκτήματα είναι τα αυξημένα υδάτινα αποθέματα στους υδροηλεκτρικούς σταθμούς της ΔΕΗ (20%-25% περισσότερα από πέρυσι) και οι δυνατότητες για αύξηση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες μπορούν να περιοριστούν άμεσα, εφόσον χρειαστεί να καλυφθεί η εγχώρια κατανάλωση.

Ο ΑΔΜΗΕ δεν αποκλείει προβλήματα σε γραμμές υψηλής τάσης και μετασχηματιστές εξαιτίας πυρκαγιών, ωστόσο, εκτιμά ότι τυχόν διακοπές θα είναι περιορισμένες και σύντομης διάρκειας, χάρη στην ταχεία δυνατότητα αποκατάστασης των βλαβών.

Για πρώτη φορά φέτος, οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας θα αποτελέσουν μια επιπρόσθετη ασπίδα. Οι πρώτες μπαταρίες, συνολικής ισχύος περίπου 530 MW, έχουν ήδη συνδεθεί με το δίκτυο του ΑΔΜΗΕ και βρίσκονται σε δοκιμαστική λειτουργία.

Τα μη διασυνδεδεμένα νησιά παραμένουν πιο ευάλωτα κατά τη θερινή περίοδο, όπου η τουριστική κίνηση εκτοξεύει τη ζήτηση. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εισηγηθεί για πρώτη φορά στη ΡΑΑΕΥ σχέδιο προληπτικής αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, καθώς εντοπίζει αυξημένο κίνδυνο βλαβών τόσο στους τοπικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ όσο και σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα υποβρύχια καλώδια, λόγω της έντονης θαλάσσιας δραστηριότητας. Έχει προταθεί η προληπτική μίσθωση και εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγών ζευγών συνολικής ισχύος 10 MW για το διάστημα Μαΐου-Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα, η ΔΕΗ έχει ενισχύσει τους σταθμούς παραγωγής σε Χίο, Λέσβο και Ρόδο με πέντε νέες, πιο ευέλικτες αεριοστροβιλικές μονάδες, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών.