Η Βραζιλία στο επίκεντρο: Νέοι τελωνειακοί δασμοί ΗΠΑ προκαλούν αντιδράσεις και προεκλογικές αναταράξεις

Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών προχωρά στην επιβολή νέων τελωνειακών δασμών, ύψους 25%, σε επιλεγμένα βραζιλιάνικα προϊόντα, όπως ανακοίνωσε η αμερικανική πλευρά την Τετάρτη. Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από ενδελεχή έρευνα που διενεργήθηκε από τον Αντιπρόσωπο Εμπορίου (USTR) του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου του 1974.

Η Βραζιλία αντέδρασε σχεδόν ακαριαία, με την προεδρία της χώρας να απορρίπτει κατηγορηματικά τους δασμούς, χαρακτηρίζοντάς τους «παράνομους». Παράλληλα, διεμήνυσε ότι θα υπάρξουν άμεσα μέτρα «αμοιβαιότητας», βασισμένα σε νόμο που είχε εγκριθεί από το κοινοβούλιο της χώρας πέρυσι.

Οι νέοι αυτοί επιπρόσθετοι δασμοί αναμένεται να τεθούν σε ισχύ την Τετάρτη 22η Ιουλίου, δίνοντας ένα επαρκές χρονικό περιθώριο για την ομαλή εφαρμογή τους από το τελωνειακό σύστημα, όπως διευκρίνισε αρμόδιος αμερικανός αξιωματούχος.

Η Ουάσιγκτον είχε ξεκινήσει την έρευνά της το 2025, εστιάζοντας, μεταξύ άλλων, σε εμπορικές πρακτικές που θεωρούσε αθέμιτες από πλευράς της Μπραζίλια. Με αυτόν τον τρόπο, η Βραζιλία, η μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής, καθίσταται ο πρώτος στόχος των νέων αυτών δασμών από τις ΗΠΑ.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ορισμένα προϊόντα εξαιρούνται από την επιβολή των δασμών. Αυτά αφορούν αγαθά που δεν παράγονται στις ΗΠΑ, με στόχο την αποφυγή αρνητικού αντίκτυπου στις αλυσίδες εφοδιασμού και στην εγχώρια οικονομία. Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται «φρούτα, όπως τα πορτοκάλια, κάποια ενεργειακά προϊόντα και κάποια ανταλλακτικά για αεροσκάφη», όπως ανέφερε ο αμερικανός αξιωματούχος.

Η έρευνα που ξεκίνησε το 2025 κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων, από την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, έως τις επιπτώσεις της παράνομης αποψίλωσης των δασών. Επιπλέον, οι νέοι δασμοί λαμβάνουν υπόψη και αποφάσεις της βραζιλιάνικης δικαιοσύνης σχετικά με την ψηφιακή οικονομία. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι αυτές οι αποφάσεις δημιουργούν «αθέμιτους εμπορικούς φραγμούς», όπως για παράδειγμα αποκλεισμούς ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης με σκοπό τη «λογοκρισία συγκεκριμένου πολιτικού λόγου» ή την επιβολή νομικών υποχρεώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.

Αξίζει να αναφερθεί ότι στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε ένα σημαντικό μέρος των δασμών που είχε ανακοινώσει ο αμερικανός πρόεδρος, κρίνοντας ότι η αιτιολόγησή του βασιζόταν σε αντισυνταγματική ερμηνεία του νόμου. Ωστόσο, η απόφαση δεν επηρέασε δασμούς σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και ο χαλκός.

Κρίσιμο προεκλογικό διακύβευμα

Η Ουάσιγκτον κατηγορεί επιπλέον τη Βραζιλία ότι εφαρμόζει επιλεκτικούς δασμούς, ευνοώντας προϊόντα από το Μεξικό και την Ινδία εις βάρος αμερικανικών. Αυτό, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, θέτει τις αμερικανικές εταιρείες σε «μειονεκτική θέση» και έρχεται σε αντίθεση με τις «διεθνείς υποχρεώσεις» της Βραζιλίας.

Οι τελωνειακοί δασμοί επιβλήθηκαν σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο πολιτικό timing στη Βραζιλία, καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του Οκτωβρίου. Ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα κατηγόρησε τον αντίπαλό του, Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του προκατόχου του Ζαΐχ Μπολσονάρου, ότι ζήτησε από τις ΗΠΑ να αναβάλουν την εφαρμογή των πιθανών νέων δασμών για μετά τις εκλογές. Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, στις αρχές Ιουλίου, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Ουάσιγκτον για να συμμετάσχει σε δημόσια ακρόαση των υπηρεσιών του USTR, στο πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης για το θέμα. Εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να υποστηρίξει ότι οποιοιδήποτε νέοι δασμοί θα ωφελούσαν τον απερχόμενο πρόεδρο της κεντροαριστεράς.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει τους τελωνειακούς δασμούς ως βασικό οικονομικό του εργαλείο, επιβάλλοντας δασμούς σε σχεδόν όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από τον Ιανουάριο του 2025. Ειδικά η Βραζιλία βρέθηκε στο στόχαστρό του, με ορισμένα προϊόντα της να υπόκεινται σε δασμούς έως και 50% μετά την καταδίκη του πρώην προέδρου Μπολσονάρου για απόπειρα πραξικοπήματος. Ωστόσο, λόγω του πληθωριστικού αντίκτυπου, η Ουάσιγκτον ακύρωσε ορισμένους δασμούς σε αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, ο καφές και οι τομάτες που εξάγει η Βραζιλία.

Σύμφωνα με στοιχεία του USTR, οι αμερικανικές εξαγωγές προς τη Βραζιλία για το 2025 ανέρχονταν σε πάνω από 54 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ οι εισαγωγές ήταν 40 δισεκατομμύρια δολάρια την ίδια περίοδο.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ