Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί: Σχεδόν 10.000 νεκροί από τον καύσωνα στην Ευρώπη φέτος, η ακραία ζέστη αυξανόμενη απειλή

Σύμφωνα με στοιχεία που προέρχονται από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού ευθύνονται για την απώλεια σχεδόν 10.000 επιπλέον ζωών. Αυτή τη σοκαριστική διαπίστωση ανακοίνωσε την Πέμπτη το Περιφερειακό Γραφείο Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), τονίζοντας ταυτόχρονα ότι η ακραία ζέστη αποτελεί διαρκώς αυξανόμενη απειλή για τη δημόσια υγεία. Ο ΠΟΥ απευθύνει έκκληση τόσο στις κυβερνήσεις όσο και στους πολίτες να ενισχύσουν την προετοιμασία τους απέναντι σε αυτή την πρόκληση.

Σε σχετική ανακοίνωση, ο ΠΟΥ χαρακτηρίζει την Ευρώπη ως την ήπειρο που θερμαίνεται ταχύτερα παγκοσμίως, με τις θερμοκρασίες να αυξάνονται περίπου με διπλάσιο ρυθμό σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι συνεχώς αυξανόμενες θερμοκρασίες επιβαρύνουν σημαντικά βασικές υπηρεσίες, όπως τα συστήματα υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Ο Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη, Χανς Χένρι Π. Κλούγκε, δήλωσε ότι η ζέστη έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσοτέρων από 200.000 ανθρώπων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Επίσης, ανέφερε ότι η θνησιμότητα που σχετίζεται με τις υψηλές θερμοκρασίες έχει παρουσιάσει αύξηση 30% τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

«Ωστόσο, οι θάνατοι που οφείλονται στη ζέστη δεν είναι αναπόφευκτοι», τόνισε ο Κλούγκε, υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη για την εφαρμογή συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, τη δημιουργία ασφαλέστερων και πιο δροσερών αστικών χώρων, τη βελτίωση της πρόσβασης σε νερό και σκιά, την παροχή στήριξης στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, καθώς και την ενίσχυση της ετοιμότητας των συστημάτων υγείας πριν από την έναρξη περιόδων ακραίων θερμοκρασιών.

Μέτρα του ΠΟΥ για την αντιμετώπιση του καύσωνα και των πυρκαγιών

Ο ΠΟΥ έχει αναπτύξει μια σειρά από εργαλεία και οδηγίες δημόσιας υγείας, με σκοπό να υποστηρίξει τις χώρες στην προετοιμασία, την ανταπόκριση και την προσαρμογή τους σε αυτό που πλέον αναγνωρίζεται ως μια επαναλαμβανόμενη κλιματική κρίση. Μεταξύ των μέτρων που έχουν αναπτυχθεί περιλαμβάνονται τεχνικές κατευθυντήριες οδηγίες και ενημερωτικό υλικό που αφορά τους καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές. Επιπλέον, έχουν εκδοθεί νέες οδηγίες για τα Σχέδια Δράσης για τη Ζέστη και την Υγεία (Heat-Health Action Plans).

Παράλληλα, ο ΠΟΥ έχει εκπονήσει πέντε ενημερωτικά σημειώματα δράσης, καθένα από τα οποία εστιάζει σε διαφορετικό τομέα, καθώς και μια «τράπεζα» μηνυμάτων δημόσιας υγείας. Αυτή η τράπεζα περιλαμβάνει πρακτικές συμβουλές με στόχο την προστασία των πολιτών από τις υψηλές θερμοκρασίες και την παροχή βοήθειας σε άλλους κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ζέστης.

Οι οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη προσέγγισης και ενημέρωσης των ευάλωτων και δυσπρόσιτων πληθυσμιακών ομάδων, χρησιμοποιώντας ποικίλους διαύλους επικοινωνίας, όπως ψηφιακά μέσα, παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και κοινοτικές δράσεις.

Αξιολόγηση των υγειονομικών δομών

Σχετικά με την πίεση που προκαλεί η ακραία ζέστη στις υγειονομικές μονάδες, οι οποίες συχνά δεν είναι σχεδιασμένες να ανταποκρίνονται σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι, μέσω της Πρωτοβουλίας για την Ασφάλεια των Νοσοκομείων (Hospital Safety Initiative), παρέχει στήριξη σε νοσοκομεία σε όλη την περιφέρεια. Αυτή η στήριξη περιλαμβάνει την αξιοποίηση του Δείκτη Ασφάλειας Νοσοκομείων (Hospital Safety Index) για την αξιολόγηση της ικανότητας των υγειονομικών δομών να παραμείνουν λειτουργικές κατά τη διάρκεια έκτακτων καταστάσεων.

Αν και ο συγκεκριμένος δείκτης χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά για την αξιολόγηση της ετοιμότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές, όπως οι σεισμοί και οι πλημμύρες, πλέον η εφαρμογή του επεκτείνεται για τον εντοπισμό κινδύνων που συνδέονται με τις ακραίες θερμοκρασίες. Αυτοί οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν πιθανά προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, στα συστήματα ψύξης, στη διαθεσιμότητα νερού, καθώς και στην ασφάλεια και την ευημερία τόσο των ασθενών όσο και του προσωπικού.